Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Informacja publiczna

Ocena użytkowników:  / 0
SłabyŚwietny 
Opublikowano: poniedziałek, 10, luty 2014 23:01

Informacja publiczna czyli …           … co wolno Wojewodzie?

Zasada jawności organów administracji, zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, polega na prawnym obowiązku wykonywania administracji publicznej w sposób jawny, zapewniający możliwość kontroli społecznej. Konkretyzacją powyższego jest ustawa o dostępie informacji publicznej z dnia 6 września 2001, która nałożyła na organy administracji szereg obowiązków a społeczności udostępniła środki umożliwiające uzyskanie informacji w określonych sprawach.

Co to jest informacja publiczna?

Informacja publiczna w Polsce zdefiniowana jest przez ustawę z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198) – w skrócie u.d.i.p. Określa informacje publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, bez znaczenia w jaki sposób ta informacja jest utrwalona.

W praktyce będzie to każda informacja znajdująca się, zgodnie z prawem, w posiadaniu tych podmiotów władzy publicznej i wykonujących zadania publiczne, bowiem z założenia nie podejmują one innych czynności jak załatwianie spraw publicznych. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn akt: II SAB/Bd 31/07).

Art. 3 Ustawy mówi, że:

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego,

2) wglądu do dokumentów urzędowych,

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

2. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych.

Wyłączenia w stosowaniu przepisów u.d.i.p.

Jednocześnie w u.d.i.p. zastosowano wyłączenie w stosowaniu przepisów, u.d.i.p. mówiąc, nie naruszają one przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji mieszczących się w kategorii informacji publicznej. Oznacza to, że ustępują one pierwszeństwa regulacjom w przedmiocie ochrony informacji

Ograniczenie udostępnienia informacji nie oznacza bowiem, że nie stanowi ona informacji publicznej, ale że została wyłączona z kategorii informacji podlegających ujawnieniu. Np. [M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 27]. Należy wskazać, iż u.d.i.p. nie ma zastosowania do dokumentów organów bezpieczeństwa, zgromadzonych w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej. Ich udostępnianie następuje wyłącznie na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej, Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm. [wyrok NSA z dnia 15 lipca 2003 r., II SA 1214/03;

Komu należy udzielić informacji publicznej?

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu. Nie ma znaczenia, czy to jest osoba fizyczna, prawna, fundacja, instytucja itp. Art. 2 u.d.i.p. mówi, że „Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.” Nie musimy się w jakikolwiek sposób tłumaczyć po ca nam ta informacja i co chcemy z nią zrobić. Podmiot mający obowiązek udostępnienia informacji publicznej w momencie zażądania uzasadnienia przez nas wniosku o dostęp do informacji, łamie prawo.

Należy także pamiętać, że jeśli żądamy informacji publicznej, to nie musimy być stroną w sprawie.

Jeśli już wiemy co możemy uzyskać, to pozostaje kwestia w jaki sposób

Informację publiczną możemy uzyskać na 3 sposoby:

- Biuletyn informacji publicznej - BIP

-  na wniosek

- wstęp na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia

Biuletyn Informacji Publicznej

Instytucje publiczne są zobowiązane prowadzić Biuletyn Informacji Publicznej.

Od niego należy zacząć pozyskiwanie informacji, ponieważ ustawa mówi, że dopiero  Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.

Na stronie internetowej znajdujemy znaczek BIP. Po kliknięciu przechodzimy do biuletynu informacji publicznej danej instytucji. Można zacząć od  www.bip.gov.pl i tam znaleźć interesujący nas podmiot.

W BIP powinniśmy znaleźć dane o:

1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o:

a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej,

b) projektowaniu aktów normatywnych,

c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań,

2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (czyli o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej), w tym o:

a) statusie prawnym lub formie prawnej,

b) organizacji,

c) przedmiocie działalności i kompetencjach,

d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach,

e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,

(czyli: podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.)

f) majątku, którym dysponują,

3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:

a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych,

b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej,

c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych,

d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw,

e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania,

f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych,

g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych,

h) konkursie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, w zakresie określonym w przepisach odrębnych,

4) danych publicznych, w tym:

a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:

- dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających,

b) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej,

c) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych,

5) majątku publicznym, w tym o:

a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych,

b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach,

c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych,

d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a)-c), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach,

e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a)-c), mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat,

f) długu publicznym,

g) pomocy publicznej,

h) ciężarach publicznych.

Tyle informacji jest wymaganych przez prawo, niemniej jednak instytucje mogą umieszczać w BIP także inne informacje.

Rozporządzenie MSWiA w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej z dnia 18 stycznia 2007 mówi, że strona nie musi mieć formy typowej dla BIP (czyli pokazującej informacje tak jak podano powyżej), może tą funkcję  pełnić witryna instytucji pod warunkiem zawarcia na niej wszystkich wymaganych informacji. W tym wypadku jest trudniej, ponieważ musimy czasami długo się naszukać zanim znajdziemy informację np. jak załatwić sprawę w urzędzie.

Wniosek o udzielenie informacji publicznej

 

Składając wniosek o udzielenie informacji publicznej (zarówno ustny jak i pisemny) musimy określić temat na jaki chcemy uzyskać informację oraz sposób i formę udostępnienia informacji (np. ilość kopii czy wysłanie mailem). Może się to wiązać z pewnymi kosztami, ponieważ zgodnie z ustawą jeśli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (więc np. będzie koszt wydrukowania informacji).

Ustawa wymaga, by informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona (bez zbędnej zwłoki), była udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku . Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

 

Wstęp na posiedzenie kolegialnego organu władzy.


Możemy brać udział w:

-  posiedzeniach rady gminy/ powiatu/ sejmiku województwa,

- w posiedzeniach komisji rady gminy,

- zebraniach wiejskich.

 

Co z tego wynika?

Warto uczestniczyć w życiu publicznym, ogromna większość informacji publicznych jest jawna i ma żadnych formalnych przeszkód aby je uzyskać.

I na koniec:

 

Art. 23. Ustawy o dostępie do informacji publicznej mówi:

Kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Tak więc, starając się odpowiedzieć na pytanie zadane na początku artykułu możemy stwierdzić:

Wojewodzie wolno dużo …….

... informacji udzielić!

 

 

Więcej informacji :

http://www.bip.gov.pl/

Dariusz Kuś